จีนส่งยานขึ้นไปโคจรรอบโลก 14 รอบ แล้วพากลับมาลงจอดในมองโกเลียใน ทั้งหมดเกิดขึ้นในเวลาราว 21 ชั่วโมง โดยไม่มีลูกเรืออยู่บนยาน เที่ยวบินนี้เริ่มเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2542 (1999) และครบ 27 ปีในวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ตามเวลาจีน ย้อนดูว่าในเที่ยวบินแรกจีนทดสอบอะไรบ้าง และเหตุใดจึงยังต้องบินทดสอบอีกสามครั้งก่อนส่งนักบินอวกาศขึ้นไปจริง
Shenzhou-1 คืออะไร และทดสอบอะไรบ้าง?
Shenzhou-1 หรือ เสินโจว 1 คือเที่ยวบินทดสอบครั้งแรกของโครงการอวกาศมนุษย์ของจีน จีนใช้จรวด Long March 2F ส่งยานจากศูนย์ปล่อยจิ่วเฉวียน หลังจุดเครื่องยนต์ประมาณ 10 นาที ยานแยกจากจรวดและเข้าสู่วงโคจรที่กำหนดไว้ จากนั้นสถานีภาคพื้นดินและเรือติดตามในมหาสมุทรแปซิฟิกและมหาสมุทรอินเดียรับหน้าที่ติดตามและควบคุมยาน
สามช่วงที่ทีมภารกิจต้องทำงานประสานกัน
- ปล่อยยานและเข้าสู่วงโคจร ตรวจสอบการทำงานของจรวดส่งและการแยกยาน
- ติดตามระหว่างบิน ตรวจสอบการสื่อสารกับยานและการทำงานของระบบควบคุมทิศทางของยาน
- กลับสู่โลกและกู้คืนแคปซูล ส่งคำสั่งให้ยานกลับเข้าสู่บรรยากาศ แล้วให้ทีมกู้คืนเข้าถึงแคปซูลหลังลงจอด
ลองนึกว่าคุณอยู่ในทีมควบคุมภารกิจ เมื่อยานเข้าสู่วงโคจรได้ตามแผน คุณคงโล่งใจไปช่วงหนึ่ง แต่ยังมีคำถามที่ต้องตอบให้ได้ก่อนจบงาน ทีมจะติดตามยานต่อเนื่องได้ไหม คำสั่งกลับสู่โลกจะไปถึงยานตามเวลาไหม และเมื่อแคปซูลแตะพื้น ทีมกู้คืนจะเข้าถึงได้หรือเปล่า? พอเห็นงานแต่ละช่วง ก็เข้าใจได้ว่าทำไมเที่ยวบินไร้ลูกเรือครั้งนี้จึงสำคัญกับการเตรียมส่งคนขึ้นไปจริง
ไทม์ไลน์ Shenzhou-1 จากจิ่วเฉวียนถึงมองโกเลียใน

- 20 พฤศจิกายน 2542 เวลา 06.30 น. จรวด Long March 2F ออกจากศูนย์ปล่อยจิ่วเฉวียน พร้อมยานทดสอบไร้ลูกเรือ
- 21 พฤศจิกายน 2542 เวลา 03.00 น. ศูนย์ควบคุมภาคพื้นดินส่งคำสั่งให้ยานกลับเข้าสู่บรรยากาศ
- 21 พฤศจิกายน 2542 เวลา 03.41 น. แคปซูลลงจอดในเขตมองโกเลียใน หลังภารกิจโคจรรอบโลก 14 รอบ ใช้เวลาตั้งแต่ปล่อยถึงลงจอดประมาณ 21 ชั่วโมง 11 นาที
เวลาข้างต้นเป็นเวลาปักกิ่ง ซึ่งเร็วกว่าไทย 1 ชั่วโมง เมื่อเทียบเป็นเวลาไทย ยานออกเดินทางราว 05.30 น. วันที่ 20 พฤศจิกายน และลงจอดราว 02.41 น. วันที่ 21 พฤศจิกายน ดังนั้นวันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 จึงตรงกับวันครบรอบ 27 ปีของการลงจอดด้วย
จาก Shenzhou-1 ถึงนักบินอวกาศจีนคนแรก
จีนเดินหน้าทดสอบด้วย Shenzhou-2, Shenzhou-3 และ Shenzhou-4 ระหว่างปี 2544–2545 (2001–2002) แต่ละเที่ยวบินเพิ่มขอบเขตการทดสอบ เช่น การทดลองทางวิทยาศาสตร์บน Shenzhou-2 และการใช้อุปกรณ์จำลองการเผาผลาญของมนุษย์บน Shenzhou-3 ส่วน Shenzhou-4 ใช้อุปกรณ์และระบบที่ใกล้เคียงยานสำหรับภารกิจที่มีลูกเรือ
Shenzhou-5 พาหยาง ลี่เหว่ยขึ้นสู่วงโคจร

วันที่ 15 ตุลาคม 2546 (2003) หยาง ลี่เหว่ย ขึ้นบินกับ Shenzhou-5 และกลายเป็นนักบินอวกาศคนแรกของจีนที่เดินทางสู่อวกาศ ภารกิจนี้ทำให้จีนเป็นชาติที่สามที่ส่งมนุษย์ขึ้นสู่วงโคจรได้ด้วยตนเอง ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน 2565 (2022) จีนประกอบสถานีอวกาศ เทียนกง (Tiangong) ครบสามโมดูล เหตุการณ์ทั้งสองอยู่ห่างจากเที่ยวบินทดสอบครั้งแรกประมาณ 4 ปีและ 23 ปีตามลำดับ ช่วงเวลาที่ห่างกันสะท้อนว่างานทดสอบเปลี่ยนไปมากเพียงใด ตั้งแต่การพาแคปซูลกลับโลก ไปจนถึงการประกอบห้องปฏิบัติการในวงโคจร




