สำนักงานตำรวจแห่งชาติออกโรงเตือนภัยประชาชนและกลุ่มเยาวชน หลังพบแนวโน้มการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในทางที่ผิด ผ่านการสร้างกลุ่มสนทนาบนแพลตฟอร์ม OpenChat เพื่อเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล กล่าวหา นินทา หรือประจานผู้อื่น พร้อมรวมกลุ่มใช้ถ้อยคำโจมตีรุนแรง ตำรวจย้ำชัดแม้จะเป็นการพูดคุยในกลุ่มปิดหรือพื้นที่จำกัด แต่หากสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียง ถือว่ามีความผิดทางอาญา มีโทษทั้งจำคุกและปรับตามพฤติการณ์
เจาะลึกข้อกฎหมาย ตั้งกลุ่มแฉเพื่อน เสี่ยงความผิดฐานใดบ้าง
พฤติกรรมการใช้พื้นที่กลุ่มสนทนาเพื่อมุ่งประจานหรือทำให้ผู้อื่นได้รับความเสียหาย อาจเข้าข่ายความผิดตามบทบัญญัติทางกฎหมายหลายมาตรา ดังนี้:
-
ความผิดฐานหมิ่นประมาท (ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326): กรณีใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม ในลักษณะที่น่าจะทำให้ผู้ถูกกล่าวหาเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง มีอัตราโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
-
ความผิดฐานหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา (มาตรา 328): หากมีการเผยแพร่ข้อความหรือข้อมูลสู่สาธารณชนในวงกว้างผ่านกลุ่มสนทนา โทษจะเพิ่มขึ้นเป็นจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท (ศาลจะพิจารณาองค์ประกอบและลักษณะการเผยแพร่เป็นรายกรณี)
-
พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์: เกี่ยวข้องกับกรณีการนำภาพถ่ายของผู้อื่นมาตัดต่อ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ในลักษณะที่ทำให้เจ้าตัวได้รับความอับอายหรือเสื่อมเสียชื่อเสียง ทั้งนี้ การโพสต์ข้อความหมิ่นประมาททั่วไปไม่ได้เข้าข่าย พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ฯ โดยอัตโนมัติ แต่ต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงทางกฎหมายร่วมด้วย
ตำรวจแนะ หลัก 4 ไม่ ตัดไฟแต่ต้นลม ป้องกันภัยไซเบอร์บูลลี่
เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนและเยาวชนตกเป็นผู้กระทำความผิดโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติได้แนะนำแนวทางปฏิบัติผ่านหลัก “4 ไม่” ดังนี้
-
ไม่ตั้งกลุ่มสนทนา เพื่อวัตถุประสงค์ในการเปิดโปงหรือประจานบุคคลอื่น
-
ไม่โพสต์ข้อความ อันมีลักษณะใส่ความ กล่าวหา หรือสร้างข้อมูลให้ผู้อื่นได้รับความเสียหาย
-
ไม่รวมกลุ่มเข้าร่วม เพื่อใช้ถ้อยคำด่าทอ กลั่นแกล้ง หรือรุมโจมตีผู้อื่น
-
ไม่ส่งต่อหรือเผยแพร่ซ้ำ ซึ่งข้อความ ภาพ หรือสื่อใดที่มีลักษณะประจาน เพื่อป้องกันการซ้ำเติมผู้เสียหาย
นอกจากนี้ ผู้ที่พบเห็นเหตุการณ์การกลั่นแกล้งลักษณะดังกล่าว ไม่ควรเข้าไปมีส่วนร่วมหรือส่งต่อข้อมูล เนื่องจากอาจมีความรับผิดทางกฎหมายตามระดับการมีส่วนร่วมในพฤติการณ์นั้น ๆ
แนวทางปฏิบัติสำหรับผู้เสียหาย ต้องทำอย่างไรเมื่อถูกแฉในโลกออนไลน์?
สำหรับผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการถูกเปิดเผยข้อมูลหรือถูกประจานผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เจ้าหน้าที่แนะนำให้ดำเนินการตามขั้นตอนดังต่อไปนี้:
-
รวบรวมพยานหลักฐาน: บันทึกภาพหน้าจอ (Screenshot) ข้อความ ข้อมูลการสนทนา และรายละเอียดของกลุ่ม เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการตรวจสอบข้อเท็จจริง
-
รายงานเนื้อหาไม่เหมาะสม: แจ้งร้องเรียนไปยังผู้ให้บริการแพลตฟอร์มเพื่อดำเนินการตรวจสอบและปิดกั้นเนื้อหาตามข้อกำหนดของระบบ
-
ขอความช่วยเหลือ: หากผู้เสียหายเป็นเด็กหรือเยาวชน ควรแจ้งผู้ปกครองหรือคุณครูเพื่อขอคำปรึกษาและหาแนวทางแก้ไข
-
แจ้งความดำเนินคดี: ในกรณีที่พบว่าการกระทำเข้าข่ายความผิดทางกฎหมาย สามารถนำพยานหลักฐานทั้งหมดเข้าพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความดำเนินคดีได้ทันที
สำนักงานตำรวจแห่งชาติย้ำทิ้งท้ายว่า การใช้สื่อสังคมออนไลน์ควรคำนึงถึงสิทธิ เสรีภาพ และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับผู้อื่น การตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลก่อนการเผยแพร่และการเคารพกฎหมาย เป็นสิ่งสำคัญในการสร้างสังคมดิจิทัลที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน
